Зменшення помітності мотор-генераторної установки в міських умовах із використанням технологій штучного інтелекту

Рейтинг користувача:  / 0
ГіршийКращий 

Authors:


В. В. Крівда, orcid.org/0000-0002-8304-2016, Національний технічний університет «Дніпровська політехніка», м. Дніпро, Україна

І. М. Нікітченко, orcid.org/0000-0002-9481-4296, Харківський національний автомобільно-дорожній університет, м. Харків, Україна

А. І. Воронков, orcid.org/0000-0003-2744-7948, Харківський національний автомобільно-дорожній університет, м. Харків, Україна

А. М. Авраменко*, orcid.org/0000-0001-8130-1881, Харківський національний автомобільно-дорожній університет, м. Харків, Україна; Інститут енергетичних машин і систем імені А. М. Підгорного НАН України, м. Харків, Україна, e-mail: Ця електронна адреса захищена від спам-ботів. вам потрібно увімкнути JavaScript, щоб побачити її.

В. М. Манойло, orcid.org/0000-0003-2208-4404, Харківський національний автомобільно-дорожній університет, м. Харків, Україна

* Автор-кореспондент e-mail: Ця електронна адреса захищена від спам-ботів. вам потрібно увімкнути JavaScript, щоб побачити її.


повний текст / full article



Naukovyi Visnyk Natsionalnoho Hirnychoho Universytetu. 2026, (4): 045 - 052

https://doi.org/10.33271/nvngu/2026-4/045



Abstract:



Мета.
Розробити метод зменшення помітності багатопаливної мотор-генераторної установки контейнерного виконання в міських умовах шляхом зниження температури відпрацьованих газів (ВГ) й оптимізації роботи допоміжних систем двигунів внутрішнього згоряння (ДВЗ) із використанням технологій штучного інтелекту.


Методика.
Наукове дослідження базується на використанні методів порівняльного чисельного експерименту. Сучасні чисельні методи застосовуються для моделювання робочих процесів багатопаливної мотор-генераторної установки при роботі на дизельному паливі й мережевому метані, а також процесів течії ВГ і свіжого повітря в ежекційному змішувачі та проточній частині випускної системи. У дослідженні розглядалася запальна доза дизельного пального в межах 10 % від циклової подачі.



Результати.
Оцінена зміна техніко-економічних показників мотор-генераторної установки залежно від виду пального. Отримані характеристики теплових викидів із ВГ і запропоновані шляхи зменшення помітності в інфрачервоному спектрі випромінювання за допомогою різних підходів. Для підвищення ефективного ККД ДВЗ і зменшення теплових втрат у навколишнє середовище запропоновано використання технологій штучного інтелекту шляхом керування процесами тепло- й масообміну у ДВЗ і допоміжних системах. Показано, що при роботі в газодизельному режимі на номінальній потужності температура ВГ на 17 °C вища, ніж у дизельному варіанті. Розроблена система ежекційного змішування дозволила знизити температуру ВГ на 114 °C у газодизельному режимі при номінальному навантаженні.


Наукова новизна.
Дослідження дозволило вивчити вплив процесу розбавлення ВГ свіжим повітрям на зниження їх температури та сформувати науково-практичні рекомендації щодо вибору параметрів ежекційного змішувача залежно від конструктивних і режимних характеристик мотор-генераторної установки й виду пального. Показано, що керування допоміжними системами ДВЗ із використанням технологій штучного інтелекту ‒ з урахуванням умов навколишнього середовища, виду пального та режиму роботи ‒ дозволяє оптимізувати енергозатрати на функціонування допоміжних систем. Це сприяє зменшенню механічних втрат на привід допоміжних агрегатів і, відповідно, покращенню експлуатаційних характеристик багатопаливної мотор-генераторної установки.


Практична значимість.
Зниження температури ВГ сприяє зменшенню помітності багатопаливної мотор-генераторної установки в інфрачервоному спектрі випромінювання, що ускладнює її виявлення сучасними безпілотними системами спостереження та збору інформації.


Ключові слова:
штучний інтелект, мотор-генераторна установка, інфрачервоний діапазон, тепло- й масообмін

References.


1. Leontiev, D., Voronkov, O., Nikitchenko, I., Sklyarov, N., & Na­zarov, A. (2021). Pneumatic Power Unit for a Wheeled Vehicle. SAE Technical Paper 2021-01-0640, 2021. https://doi.org/10.4271/2021-01-0640

2. Pirker, G., & Wimmer, A. (2017). Sustainable power generation with large gas engines. Energy Conversion and Management, 149, 1048-1065. https://doi.org/10.1016/j.enconman.2017.06.023

3. Porpatham, E., Ramesh, A., & Nagalingam, B. (2013). Effect of swirl on the performance and combustion of a biogas fuelled spark ignition engine. Energy Conversion and Management, 76, 463-471. https://doi.org/10.1016/j.enconman.2013.07.071

4. Khan, I. A., Mokhlis, H., Mansor, N. N., Illias, H. A., Jamilatul Awalin, L., & Wang, L. (2023). New trends and future directions in load frequency control and flexible power system: A comprehensive review. Alexandria Engineering Journal, 71, 263-308. https://doi.org/10.1016/j.aej.2023.03.040

5. Santasnachok, M., Chinwanitcharoen, C., Ruengphrathuengsuka, W., & Sutheerasak, E. (2023). Diesel-engine generator tests fueled with ethyl and methyl esters of palm oil as catalyzed by potassium hydroxide. Energy Reports, 9, 48-55. https://doi.org/10.1016/j.egyr.2023.05.061

6. Koten, H., & Mostafa Namar, M. (2024). Artificial Intelligence in Diesel Engines. Diesel Engines. Current Challenges and Future Perspectives. IntechOpen, (pp. 1-15). https://doi.org/10.5772/intechopen.1003741

7. Müller, V. (2016). Fundamental Issues of Artificial Intelligence. https://doi.org/10.1007/978-3-319-26485-1

8. Manoylo, V., Shch, A., Migal, V., Hnatova, H., Korohodskyi, V., Zenkin, E., & Shevchenko, I. (2023). Estimating Dynamic and Flow Characteristics of Electromagnetic Dispenser for The Kraz Truck Converted to Gas. International Journal of Integrated Engineering, 15(4). https://doi.org/10.30880/ijie.2023.15.04.013

9. Manoilo, V. (2018). Study of the characteristics of the 6GCHN 13/14 automotive engine with forced induction and distributed gas supply. Scientific Bulletin of the National University of Life and Environmental Sciences of Ukraine. Series: Agricultural Engineering and Energy, (296), 143-147.

10.      Lan, S., Li, Q., Guo, X., Wang, S., & Chen, R. (2022). Fuel saving potential analysis of bifunctional vehicular waste heat recovery system using thermoelectric generator and organic Rankine cycle. Energy, 125717. https://doi.org/10.1016/j.energy.2022.125717

11.      Rogovyi, A., Korohodskyi, V., Khovanskyi, S., Hrechka, I., & Medvediev, Y. (2021). Optimal design of vortex chamber pump. Journal of Physics: Conference Series, 1741, 012018. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1741/1/012018

12.      Rogovyi, A. (2018). Energy performances of the vortex chamber supercharger. Energy, 163, 52-60. https://doi.org/10.1016/j.energy.2018.08.075

13.      Romanenko, I., Martseniuk, Y., & Bilohub, O. (2022). Modeling the Meshing Procedure of the External Gear Fuel Pump Using a CFD Tool. Computation, 10(7), 114. https://doi.org/10.3390/computation10070114

14.      Wróblewski, P., & Kachel, S. (2024). Novel Approach to Analyzing Friction Losses by Modeling the Microflow of Lubricating Oil between the Piston Rings and Cylinder in Internal Combustion Engines. Energies, 17(15), 3697. https://doi.org/10.3390/en17153697

15.      Afonin, V. M., Avramenko, A. M., Levterov, A. M., Voronkov, O. I., & Vorobyov, D. V. (2024). Reducing the level of infrared radiation of a ground transport vehicle during its movement. Bulletin of the Khnadu, 104, 64-69. https://doi.org/10.30977/BUL.2219-5548.2024.104.0.64

16.      Zegenhagen, M. T., & Ziegler, F. (2015). Feasibility analysis of an exhaust gas waste heat driven jet-ejector cooling system for charge air cooling of turbocharged gasoline engines. Applied Energy, 160, 221-230. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2015.09.057

17.      Shen, Z.-G., Tian, L.-L., & Liu, X. (2019). Automotive exhaust thermoelectric generators: Current status, challenges and future prospects. Energy Conversion and Management, 195, 1138-1173.
https://doi.org/10.1016/j.enconman.2019.05.087

18.      Yang, Z., Zhang, Y., Dong, Q., Lin, J., Lin, G., & Chen, J. (2018). Maximum power output and parametric choice criteria of a thermophotovoltaic cell driven by automobile exhaust. Renewable Energy, 121, 28-35. https://doi.org/10.1016/j.renene.2018.01.009

19.      Güneş, H., & Kunt, M. A. (2022). A Study on the Design and Performance Analysis of an Air-Cooled Waste Heat Recovery System for Use in Motorcycle Engines. The International Journal of Materials and Engineering Technology (TIJMET), 5(1), 53-60.

20.      Ahmad, J., Awais, M., Rashid, U., Ngamcharussrivichai, C., Raza Naqvi, S., & Ali, I. (2023). A systematic and critical review on effective utilization of artificial intelligence for bio-diesel production techniques. Fuel, 338, 127379. https://doi.org/10.1016/j.fuel.2022.127379

21.      Wróblewski, P., Świątek, P., Kachel, S., & Zyska, T. (2023). Development and research of a hybrid power unit for ultralight aircraft: an innovative approach to energy efficiency and operational flexibility. Combustion Engines. https://doi.org/10.19206/ce-174721

22.      Timoshevsky, B. G., Tkach, M. R., & Shalapko, D. O. (2016). Improved performance characteristics of diesel engines with additional water. Water transport, (2), 24-28.

23.      Levterov, A. M. (2018). Thermodynamic properties of fatty acid esters in some biodiesel fuels. Functional materials, 25(2), 308-312. https://doi.org/10.15407/fm25.02.308

24.      Polyvianchuk, A., Semenenko, R., Kapustenko, P., Klemeš, J. J., & Arsenyeva, O. (2022). The efficiency of innovative technologies for transition to 4 th generation of district heating systems in Ukraine. Energy, 125876. https://doi.org/10.1016/j.energy.2022.125876

25.      Polyvianchuk, A., Malyarenko, V., Semenenko, R., Gura, K., Sabev Varbanov, P., & Arsenyeva, O. (2023). The general-purpose approach for estimation of residential heating systems efficiency using the various energy sources. Energy and Buildings, 113390. https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2023.113390

26.      Liu, Y., Lei, J., Chen, J., Wen, J., Jiang, X., & Peng, H. (2024). Research on lightweight design method of diesel engine steel piston based on heat transfer characteristics. Applied Thermal Engineering, 248, 123344. https://doi.org/10.1016/j.applthermaleng.2024.123344

27.      Liu, Y., Lei, J., Chen, J., Wang, D., Yang, H., Song, G., Hou, Q., & Zhao, H. (2025). A study on the co-optimization design method of diesel engine in-cylinder combustion performance and steel piston heat transfer characteristics: A new pit array combustion chamber structure. Applied Thermal Engineering, 261, 125112. https://doi.org/10.1016/j.applthermaleng.2024.125112

28.      Avramenko, A., Afonin, V., Voronkov, O., Garyachevska, I., Dmitriev, I., Levterov, A., …, & Podrygalo, M. (2024). Design of an Ejection Gas-Air Cooler (Ukrainian Patent No. 156699). Kharkiv National Automobile and Highway University.

 

Наступні статті з поточного розділу:

Гостьова книга

Якщо у вас є питання, побажання або пропозиції, ви можете написати їх у нашій «Гостьовій книзі»

Реєстраційні дані

ISSN (print) 2071-2227,
ISSN (online) 2223-2362.
Журнал зареєстровано у Міністерстві юстиції України.
Реєстраційний номер КВ № 17742-6592ПР від 27.04.2011.

Контакти

49005, м. Дніпро, пр. Д. Яворницького, 19, корп. 3, оф. 24 а
Тел.: +38 (066) 379 72 44.
e-mail: Ця електронна адреса захищена від спам-ботів. вам потрібно увімкнути JavaScript, щоб побачити її.
Ви тут: Головна Головна UkrCat Архів журналу 2026 Зміст №4 2026 Зменшення помітності мотор-генераторної установки в міських умовах із використанням технологій штучного інтелекту